Stelling van Amsterdam

Fort van Hoofddorp (1904) is opgenomen op de provinciale monumentenlijst van Noord-Holland en staat sinds 1996 op de Lijst van Werelderfgoed. Het fort is onderdeel van de Stelling van Amsterdam.

 

De Stelling van Amsterdam is wereldwijd een uniek verdedigingsbouwwerk waarbij militaire bouwkunst, landschap en water integraal zijn ingezet. De manier waarop de Nederlandse waterbouwkunde destijds werd gebruikt voor de verdediging van het hoofdstad is uitzonderlijk. De fortbouw met ongewapend beton, giet- en pantserstaal vertegenwoordigt dan ook een bijzondere fase in de technologische ontwikkeling en geschiedenis van Nederland.

Fort van Hoofddorp

Niet alleen als bestanddeel van de Stelling, maar ook in vergelijking met andere forten uit de linie, is Fort van Hoofddorp een bijzonder voorbeeld van militaire bouwkunst. Het is één van de forten met vrijstaande hefkoepelgebouw en die gebouwd werden tussen 1895 en 1907. Het terrein waarop het fort gebouwd moest worden was relatief klein, waardoor men genoodzaakt was het gebouw met twee verdiepingen te ontwerpen. Door de geringe breedte van het hoofdgebouw kon met één keelkazemat worden volstaan.

 

Het fort is een functioneel ontworpen verdedigingsmachine. De Geniedijk, het glacis, de fortgracht, het forteiland en fortgebouw vormen hiertoe een integraal geheel. Om stand te houden tegen zwaar geschut zijn de daken van de forten binnen de Stelling uitgevoerd in bijna twee meter dik massief beton. De aanvalszijde is begroeid om de zichtbaarheid van de het fort te reduceren. Ook het betonnen dak van het fort Hoofddorp is bedekt onder een laag aarde en begroeid.
 

Het fortgebouw in Hoofddorp bood plaats aan circa 200 manschappen. Op de begane grond van het hoofdgebouw waren de vertrekken van de officieren en onderofficieren, een keuken, ziekenverblijf en het kantoor voor de telegrafist. Op de eerste verdieping bevonden zich voornamelijk vertrekken van soldaten en een kleine kantine. Op de eerste verdieping, in het verlengde van het poternegebouw, ligt het voorgebouw, waar zich het voormalige wachtlokaal met een gietstalen, helmvormige observatiekoepel bevond.

Foto's: MWA Hart Nibbrig

© 2020 Stichting Fort van Hoofddorp